Begrippenlijst | Vlaskamp

A

Akte van cessie: Document waarmee een vordering wordt overgedragen aan een ander, bijvoorbeeld aan een incassobureau.
Alcatel-termijn: Opschortende termijn van ten minste twintig kalenderdagen na een gunningsbeslissing, waarin de opdracht nog niet definitief mag worden gegund.
Algemene termijnenwet: Wet die bepaalt dat een wettelijke termijn die op een zaterdag, zondag of erkende feestdag eindigt, doorloopt tot de eerstvolgende werkdag.
Averij-grosse: Regeling in de scheepvaart waarbij kosten en opofferingen om schip en lading uit een gemeenschappelijk gevaar te redden over alle belanghebbenden worden verdeeld.

Beschikking: Uitspraak van de rechter in een verzoekschriftprocedure, of een besluit van een bestuursorgaan dat op een concreet geval is gericht.
Bezwaarschrift: Schriftelijk verzoek aan een bestuursorgaan om een eigen besluit te heroverwegen. In de regel binnen zes weken in te dienen.
BIG-register: Openbaar register van zorgverleners met een beschermde titel, zoals artsen, verpleegkundigen en fysiotherapeuten.
Bodemprocedure: Gewone procedure waarin de rechter een geschil volledig en definitief beoordeelt, in tegenstelling tot een kort geding.

Cassatie: Beroep bij de Hoge Raad, waarin alleen wordt getoetst of het recht juist is toegepast en of de uitspraak voldoende is gemotiveerd.
CMR: Verdrag voor internationaal vervoer van goederen over de weg, met regels over aansprakelijkheid, meldtermijnen en verjaring.
Conservatoir beslag: Beslag ter zekerheid, gelegd voordat er een vonnis is, om te voorkomen dat goederen of geld verdwijnen.

Dagvaarding: Oproep om voor de rechter te verschijnen, uitgebracht door een deurwaarder. Hiermee start een dagvaardingsprocedure.
Deken: Advocaat die aan het hoofd staat van de orde van advocaten in een arrondissement en toezicht houdt op de advocaten daar.
Deurwaarder: Gerechtsdeurwaarder die dagvaardingen uitbrengt, vonnissen betekent en beslag legt.

Eigen bijdrage: Bedrag dat een rechtzoekende met een toevoeging zelf aan de advocaat betaalt.
Executoriaal beslag: Beslag op basis van een vonnis of andere executoriale titel, met als doel de goederen te verkopen of het geld te innen.

Gedaagde: Partij tegen wie een dagvaardingsprocedure wordt gevoerd.
Griffierecht: Bedrag dat aan de rechtbank wordt betaald bij het starten of voeren van een procedure.

Handelsrente: Wettelijke rente bij handelsovereenkomsten tussen ondernemingen onderling of met de overheid. Hoger dan de gewone wettelijke rente.
Hoger beroep: Tweede behandeling van een zaak door een hogere rechter, zoals het gerechtshof of de Centrale Raad van Beroep.

Informatiebeschikking: Besluit van de inspecteur dat een belastingplichtige niet aan de informatieplicht heeft voldaan, met omkering van de bewijslast als gevolg.
Inkeer: Het vrijwillig verbeteren van een onjuiste of onvolledige belastingaangifte, voordat de Belastingdienst er weet van heeft.

Kantonrechter: Rechter binnen de rechtbank voor zaken tot 25.000 euro en voor arbeid, huur, consumentenkoop en consumentenkrediet. Een advocaat is niet verplicht.
Kort geding: Snelle procedure voor een spoedeisende zaak, waarin de rechter een voorlopige beslissing neemt.

Liquidatietarief: Forfaitaire tarieven waarmee de rechter de proceskosten berekent die de verliezende partij moet vergoeden.

Machtiging tot voorlopig verblijf: Visum voor lang verblijf dat veel vreemdelingen nodig hebben om naar Nederland te reizen voor een verblijfsvergunning.
Mediation: Vorm van geschiloplossing waarbij een neutrale mediator partijen helpt zelf tot een oplossing te komen.
Merkrecht: Recht op een teken dat producten of diensten onderscheidt. In de Benelux alleen verkregen door inschrijving.

Nota van inlichtingen: Document in een aanbesteding met de antwoorden van de aanbestedende dienst op vragen van gegadigden.

Onherroepelijk: Een uitspraak of besluit waartegen geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat.

Peiljaar: Jaar waarvan het inkomen en vermogen worden gebruikt om te toetsen of iemand recht heeft op een toevoeging. In 2026 is dat 2024.
Portretrecht: Recht van een herkenbaar afgebeelde persoon om zich onder voorwaarden te verzetten tegen publicatie van het portret.
Proceskostenveroordeling: Beslissing van de rechter dat de verliezende partij de proceskosten van de wederpartij vergoedt, meestal volgens een forfaitair tarief.
Procesvertegenwoordiging: Het optreden namens een partij in een procedure. Bij de rechtbank en het hof is een advocaat in civiele zaken meestal verplicht.

Raad voor Rechtsbijstand: Instantie die beslist over toevoegingen en het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand uitvoert.
Referent: Persoon of organisatie in Nederland bij wie een vreemdeling komt wonen of werken, zoals een partner of een werkgever.
Repliek: Tweede schriftelijke ronde van de eisende partij, als reactie op het verweer.

Standstill-termijn: Zie Alcatel-termijn.
Startkwalificatie: Havo- of vwo-diploma, of een mbo-diploma op niveau 2 of hoger. Tot het behalen daarvan geldt de kwalificatieplicht tot achttien jaar.

Termijn: Periode waarbinnen een handeling moet worden verricht, zoals bezwaar maken of hoger beroep instellen. Een gemiste termijn is meestal fataal.
Toevoeging: Beslissing van de Raad voor Rechtsbijstand dat de overheid een groot deel van de advocaatkosten betaalt.
Transitievergoeding: Wettelijke vergoeding voor een werknemer bij ontslag op initiatief van de werkgever: een derde maandsalaris per dienstjaar.
Tuchtrecht: Stelsel waarin beroepsbeoefenaren, zoals advocaten en artsen, worden getoetst aan de normen van hun beroep.

Vaststellingsovereenkomst: Overeenkomst waarmee partijen onzekerheid of een geschil beëindigen, bijvoorbeeld bij ontslag met wederzijds goedvinden.
Verstek: Situatie waarin de gedaagde niet in de procedure verschijnt. De rechter kan de vordering dan toewijzen zonder verweer.
Verzet: Rechtsmiddel tegen een verstekvonnis, voor wie niet in de procedure is verschenen.
Verzoekschrift: Stuk waarmee een verzoekschriftprocedure wordt gestart, bijvoorbeeld bij echtscheiding, voornaamswijziging of ontbinding van een arbeidsovereenkomst.
Vonnis: Uitspraak van de rechter in een dagvaardingsprocedure.

Wettelijke rente: Rente die verschuldigd is bij te late betaling of over een schadevergoeding, volgens een door de overheid vastgesteld percentage.

Zwaarwichtig belang: Wettelijk criterium voor onder meer een voornaamswijziging. In de rechtspraak ruim uitgelegd.