Is een advocaat verplicht?

Wat is de inzet?

Welke procedure?

Niet verplicht

Bij de kantonrechter mag een partij zelf procederen of zich laten bijstaan door een gemachtigde, zoals een jurist, deurwaarder of familielid. Een advocaat mag, maar hoeft niet. Tegen een uitspraak in hoger beroep is een advocaat wel verplicht.

Verplicht voor de eiser

In een kort geding bij de rechtbank moet de eisende partij een advocaat hebben. De gedaagde mag in een kort geding bij de voorzieningenrechter ook zonder advocaat verschijnen en zelf verweer voeren. Gaat het om een kantonzaak, dan is voor beide partijen geen advocaat nodig.

Verplicht

In civiele zaken bij de rechtbank buiten het kanton is een advocaat verplicht, voor de eisende en de verwerende partij. Wie zonder advocaat niet verschijnt, riskeert een verstekvonnis.

Verplicht

Voor hoger beroep bij het gerechtshof in civiele zaken is een advocaat verplicht, ook als de zaak in eerste aanleg bij de kantonrechter liep. Cassatie bij de Hoge Raad loopt altijd via een advocaat.

Verplicht

Een verzoek tot echtscheiding, adoptie of voornaamswijziging gaat via een verzoekschrift naar de rechtbank. Dat verzoekschrift moet door een advocaat worden ingediend.

Niet verplicht

Verzoeken aan de kantonrechter, zoals over beschermingsbewind, curatele of mentorschap, kunnen zonder advocaat worden ingediend. Veel verzoeken gaan met een standaardformulier.

Niet verplicht

Een achternaam wijzigen is een bestuurlijke procedure bij Justis. Een advocaat is daarvoor niet nodig.

Niet verplicht

In het bestuursrecht, inclusief belastingzaken, is een advocaat bij bezwaar, beroep en hoger beroep niet verplicht. Juridische bijstand kan wel verschil maken, zeker als er veel op het spel staat. Voor cassatie in bestuursrechtelijke zaken bij de Hoge Raad gelden aparte regels.

Niet verplicht, wel een recht

Een verdachte mag zich in een strafzaak zelf verdedigen. Wel bestaat het recht op een advocaat, onder meer bij het politieverhoor. Wie in verzekering wordt gesteld of in voorlopige hechtenis zit, krijgt een advocaat toegewezen. Cassatie in strafzaken loopt via een advocaat.