Gezinshereniging en gezinsvorming: het verschil

Gepubliceerd op 18 september 2026

Bij gezinsmigratie wordt vaak gesproken van gezinshereniging en gezinsvorming. Het onderscheid klinkt technisch, maar kan de voorwaarden bepalen.

Twee situaties

Van gezinshereniging is sprake als de relatie al bestond voordat de referent naar Nederland kwam. Denk aan een vluchteling die zijn echtgenote en kinderen wil laten overkomen. Van gezinsvorming is sprake als de relatie pas is ontstaan nadat de referent zich in Nederland had gevestigd, bijvoorbeeld een Nederlander die trouwt met iemand uit een ander land.

Voorwaarden voor de referent

De referent is degene in Nederland bij wie het gezinslid komt wonen. In de meeste gevallen moet de referent:

  • zelf rechtmatig in Nederland verblijven, met een Nederlandse nationaliteit of een geschikte verblijfsvergunning;
  • zelfstandig, duurzaam en voldoende inkomen hebben, tenzij een vrijstelling geldt, bijvoorbeeld bij pensioengerechtigde leeftijd of blijvende arbeidsongeschiktheid.

Beide partners moeten in de regel 21 jaar of ouder zijn, en de relatie moet duurzaam en exclusief zijn.

Voorwaarden voor het gezinslid

Het gezinslid heeft in veel gevallen een machtiging tot voorlopig verblijf nodig, het visum voor lang verblijf. Daarnaast moet een partner vaak eerst het basisexamen inburgering in het buitenland halen, met onder meer spreekvaardigheid, leesvaardigheid en kennis van de Nederlandse samenleving. Er zijn vrijstellingen, onder meer voor bepaalde nationaliteiten en voor gezinsleden van vluchtelingen die binnen een bepaalde termijn na de asielvergunning een aanvraag indienen.

EU-burgers

Voor gezinsleden van EU-burgers die in Nederland wonen en werken, geldt het Europese recht op vrij verkeer. Er is dan geen inburgeringsexamen en geen inkomenseis zoals bij Nederlanders. Een Nederlander die eerst een tijd in een ander EU-land met het gezinslid heeft gewoond, kan in sommige gevallen ook een beroep doen op die Europese regels.

Na een afwijzing

Tegen een afwijzing kan binnen vier weken bezwaar worden gemaakt bij de IND. Die termijn is korter dan de gebruikelijke zes weken in het bestuursrecht. De termijnenrekenhulp rekent de laatste dag uit.

Kantoor op dit terrein

Agayev Immigration Law Firm

Rotterdams advocatenkantoor dat volledig is gespecialiseerd in het migratierecht, met advocaten die meerdere talen spreken.

Profiel bekijken

Meer over dit rechtsgebied: Migratierecht