Naam en afstamming

Voornaam wijzigen gaat via de rechtbank

Een voornaam wijzigen, een voornaam toevoegen of een voornaam schrappen kan alleen met een beslissing van de rechtbank. Het verzoek gaat per verzoekschrift naar de rechtbank in het arrondissement waar de verzoeker woont, en dat verzoekschrift moet door een advocaat worden ingediend. De wet vraagt een zwaarwichtig belang en de nieuwe naam mag niet ongepast zijn. In de praktijk nemen rechtbanken een zwaarwichtig belang vrij snel aan, bijvoorbeeld wanneer iemand al jaren onder een andere roepnaam door het leven gaat.

Voor een minderjarig kind dienen de ouders met gezag het verzoek in. De rechter betrekt daarbij de mening van het kind. Na de uitspraak past de gemeente de Basisregistratie Personen aan en volgen paspoort en rijbewijs.

Achternaam wijzigen gaat juist niet via de rechter

Een geslachtsnaam wijzigen is een bestuurlijke procedure. De aanvraag gaat naar Justis, de screeningsautoriteit van het ministerie van Justitie en Veiligheid, en wordt getoetst aan het Besluit geslachtsnaamwijziging. Een advocaat is daarvoor niet nodig. Wie het niet eens is met de beslissing, kan bezwaar maken en daarna in beroep gaan bij de bestuursrechter.

Erkenning en gerechtelijke vaststelling

Een kind kan voor of na de geboorte worden erkend bij de gemeente. Ontbreekt de medewerking van de moeder, of van het kind vanaf twaalf jaar, dan kan de rechtbank vervangende toestemming geven. Lukt erkenning niet, dan kan het ouderschap in een procedure gerechtelijk worden vastgesteld. Erkenning kan in bepaalde gevallen ook weer worden vernietigd, binnen strikte termijnen.

Adoptie en stiefouderadoptie

Adoptie verbreekt de juridische band met de oorspronkelijke ouder en legt een nieuwe band met de adoptant. Het verzoek wordt door de rechtbank beoordeeld, en een advocaat is verplicht. Bij stiefouderadoptie gelden onder meer deze voorwaarden:

• de stiefouder en de ouder hebben voorafgaand aan het verzoek ten minste drie jaar samengeleefd;
• de stiefouder heeft ten minste een jaar samen met de ouder voor het kind gezorgd;
• het kind is minderjarig en heeft in het ouderlijk verband niets meer te verwachten van de andere juridische ouder;
• de andere ouder spreekt het verzoek niet tegen; alleen in een beperkt aantal situaties kan de rechter dat bezwaar passeren.

Een alternatief voor adoptie is gezamenlijk gezag van ouder en stiefouder. Dat geeft zeggenschap over het kind, maar verandert de afstamming niet. Welke route past, hangt af van de gezinssituatie en van wat er juridisch moet veranderen.

Kantoor op dit terrein