Intellectueel eigendom

Auteursrecht ontstaat vanzelf

Het auteursrecht ontstaat op het moment dat een werk wordt gemaakt, zonder registratie. Het werk moet een eigen, oorspronkelijk karakter hebben en de persoonlijke stempel van de maker dragen. Denk aan teksten, foto's, muziek, software en ontwerpen. Het recht geldt tot zeventig jaar na het overlijden van de maker. In dienstverband komt het auteursrecht op wat een werknemer in het kader van het werk maakt meestal toe aan de werkgever.

Merkrecht vraagt inschrijving

Een merk is beschermd na inschrijving, voor Nederland, België en Luxemburg bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom en voor de hele Europese Unie bij het EUIPO. Een inschrijving geldt tien jaar en kan steeds met tien jaar worden verlengd. Wie een merk niet gebruikt, loopt na vijf jaar het risico dat het vervalt. Een handelsnaam daarentegen is beschermd zodra die daadwerkelijk wordt gebruikt; inschrijving in het Handelsregister is daarvoor niet beslissend.

Modellenrecht en portretrecht

Het uiterlijk van een product kan als model worden ingeschreven, voor telkens vijf jaar en maximaal vijfentwintig jaar. Een niet-ingeschreven Uniemodel, voorheen Gemeenschapsmodel, geeft drie jaar bescherming tegen namaak. Het portretrecht beschermt wie herkenbaar is afgebeeld: bij een portret dat niet in opdracht is gemaakt, kan publicatie worden verboden als de geportretteerde daar een redelijk belang bij heeft.

Bij een inbreuk

Een rechthebbende stuurt meestal eerst een sommatie, met het verzoek de inbreuk te staken en een verklaring te tekenen. Daarna kan een kort geding volgen. In intellectuele-eigendomszaken kan de winnende partij bij de rechter een vergoeding van de werkelijke, redelijke en evenredige proceskosten vragen, dus meer dan het gebruikelijke forfaitaire bedrag. Dat maakt een procedure voor beide partijen financieel zwaarder.

Kantoor op dit terrein